Nội dung chính
Việc Mỹ ra lệnh phong tỏa eo biển Hormuz đang đẩy căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông lên đỉnh điểm, đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu.
Trong một diễn biến đầy kịch tính vừa được công bố, Tổng thống Donald Trump đã chính thức ra lệnh cho Hải quân Mỹ — lực lượng được đánh giá là tinh nhuệ nhất thế giới — thực hiện chiến dịch phong tỏa và ngăn chặn mọi tàu thuyền có ý định ra vào eo biển Hormuz. Quyết định này có hiệu lực ngay lập tức, đánh dấu một bước ngoặt cực kỳ nguy hiểm sau khi các nỗ lực đàm phán giữa Washington và Tehran tại Pakistan thất bại.
Nguyên nhân đằng sau lệnh phong tỏa gắt gao của Mỹ
Theo tuyên bố của Tổng thống Trump, nguyên nhân cốt lõi dẫn đến động thái này là do sự thiếu thiện chí của phía Iran. Dù trước đó đã cam kết mở cửa lại tuyến đường thủy quốc tế này, nhưng Washington cáo buộc Tehran đang “cố tình” trì hoãn thực hiện lời hứa.
Ông Trump cũng bày tỏ sự hoài nghi lớn đối với tuyên bố về việc rải thủy lôi của Iran. Dù Tehran khẳng định đã triển khai mìn, nhưng phía Mỹ cho rằng phần lớn phương tiện triển khai thủy lôi của lực lượng này đã bị phá hủy trong các đợt xung đột trước đó. “Có thể họ đã làm vậy hoặc không, nhưng chủ tàu nào muốn mạo hiểm?” – Tổng thống Mỹ đặt câu hỏi đầy sắc bén, đồng thời yêu cầu Iran phải nhanh chóng khôi phục lại tuyến đường hàng hải như đã cam kết.
Chiến thuật mới: Chặn tàu hàng trả phí và rà phá thủy lôi
Không chỉ dừng lại ở việc phong tỏa, Hải quân Mỹ còn được giao nhiệm vụ truy tìm và chặn bắt mọi tàu hàng đang chi trả phí để di chuyển cho Iran. Đồng thời, lực lượng Mỹ sẽ triển khai các chiến dịch rà phá thủy lôi nhằm dọn sạch tuyến đường này. Một cảnh báo đanh thép đã được đưa ra: “Bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng tôi hoặc các tàu hòa bình đều sẽ bị hủy diệt”.
Đáng chú ý, Tổng thống Trump tiết lộ rằng sẽ có sự tham gia của “các nước khác” trong chiến dịch này, dù danh tính cụ thể của các đồng minh chưa được tiết lộ. Ông cũng ví von lệnh phong tỏa này tương tự như chiến dịch đã thực hiện với Venezuela, đồng thời tin rằng động thái này sẽ thúc đẩy dòng chảy dầu mỏ hướng về phía Mỹ nhiều hơn.
Phản ứng quyết liệt từ phía Iran
Ngay lập tức, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đưa ra thông điệp đáp trả mạnh mẽ. IRGC khẳng định họ vẫn đang kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và cảnh báo rằng bất kỳ hành động sai lầm nào từ phía đối phương cũng sẽ khiến họ “mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc”.
Tầm quan trọng chiến lược của eo biển Hormuz
Để hiểu rõ mức độ nghiêm trọng, cần nhìn vào vai trò của eo biển này: Đây là “yết hầu” vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, nơi luân chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Kể từ sau chiến dịch tấn công Iran vào ngày 28/2, việc Tehran triển khai các xuồng cao tốc rải thủy lôi cùng sự xuất hiện của máy bay không người lái (UAV) và tên lửa đã khiến lưu lượng tàu hàng sụt giảm nghiêm trọng. Điều này không chỉ gây áp lực lên an ninh hàng hải mà còn trực tiếp đẩy giá năng lượng thế giới lên cao, biến eo biển này thành đòn bẩy chính trị lớn nhất của Iran trong cuộc xung đột hiện tại.
Thách thức về rà phá mìn và an toàn hàng hải
Mặc dù IRGC đã công bố một lộ trình di chuyển thay thế vào ngày 9/4 để tránh thủy lôi, nhưng các chuyên gia Mỹ đánh giá tuyến đường này cực kỳ hạn chế và không hiệu quả do việc rải mìn của Iran mang tính thiếu hệ thống.
Một thách thức lớn đối với Mỹ hiện nay là năng lực rà phá thủy lôi tại Trung Đông đang bị suy giảm đáng kể. Do nhiều tàu chuyên dụng đã bị loại biên và một số tàu chiến đấu ven biển có thiết bị quét mìn đã di chuyển tới Singapore, việc xác định chính xác vị trí và số lượng thủy lôi mà Iran đã cài cắm trở thành một bài toán cực kỳ khó khăn và tiềm ẩn rủi ro cao cho các tàu thương mại.
Góc nhìn chuyên gia: Cuộc đối đầu tại eo biển Hormuz không chỉ là vấn đề quân sự mà còn là cuộc chiến về kinh tế toàn cầu. Nếu sự phong tỏa kéo dài, thế giới có thể phải đối mặt với một cú sốc giá dầu chưa từng có. Theo bạn, liệu các biện pháp quân sự của Mỹ có thể mang lại một giải pháp hòa bình bền vững hay sẽ kích ngòi cho một cuộc chiến quy mô lớn hơn? Hãy để lại ý kiến của bạn bên dưới.