Nội dung chính
EU khẳng định sẽ không nhượng bộ trước áp lực thuế quan của Mỹ về Greenland, thời gian chuẩn bị gói biện pháp chính trị giá 93 tỷ euro để bảo vệ lợi ích chung.
Vào ngày 19/1, Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil và Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure đã công khai tuyên bố rằng các nước châu Âu sẽ không chấp nhận bất kỳ hình thức đe dọa nào từ Washington liên quan đến việc Mỹ muốn mua Greenland, hòn đảo thuộc chủ quyền Đan Mạch.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ – EU
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã nhấn mạnh, sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẽ áp dụng các biện pháp thuế quan tăng dần đối với hàng hóa châu Âu, mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang rơi vào giai đoạn căng thẳng cao. Trump cho rằng sự hiện diện quân sự của NATO trên Greenland có thể đe dọa an ninh Mỹ, trong bối cảnh Washington lo ngại sự gia tăng ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.
Các biện pháp phản hồi của EU
EU đang xem xét hai phương án chính:
- Gói thuế quan trị giá 93 tỷ euro (khoảng 107,7 tỷ USD) đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, dự kiến có hiệu lực tự động từ ngày 6 /2/2024 sau thời gian đình chỉ 6 tháng.
- Công cụ chống cưỡng ép – một cơ chế chưa từng được kích hoạt, cho phép hạn chế quyền truy cập của đối tác vào các dự án đấu thầu công, đầu tư, ngân hàng và dịch vụ thương mại nơi Mỹ có thặng dư thương mại với EU.
Lescure nhấn mạnh công cụ này cần được xem xét nghiêm túc như một biện pháp răn đe, trong khi Klingbeil cảnh báo việc leo thang sẽ gây tổn hại cho nền kinh tế cả hai bên.
Phản ứng của các đồng minh châu Âu
Thủ tướng Anh Keir Starmer đã lên tiếng chỉ trích quyết định thuế quan của Trump là “hoàn toàn sai lầm” và khẳng định Anh ủng hộ quyền tự quyết của Greenland và Đan Mạch. Starmer cũng nhấn mạnh London sẽ duy trì đối thoại với EU, NATO và Mỹ để hạ nhiệt căng thẳng, đồng thời không có kế hoạch áp dụng biện pháp trả đũa thuế quan.
Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen và đại diện ngoại giao Greenland dự kiến sẽ gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Brussels để thảo luận vai trò của NATO trong khu vực Bắc Cực.
Triển vọng quan hệ xuyên Đại Tây Dương
Trong khi EU chuẩn bị tổ chức hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp tại Brussels vào ngày 23 /1/2024 để thống nhất phản ứng, các nhà phân tích cho rằng một cuộc chiến thương mại không chỉ làm giảm kim ngạch xuất khẩu‑nhập khẩu mà còn làm suy yếu liên minh NATO. Nếu EU quyết định kích hoạt công cụ chống cưỡng ép, Mỹ có thể đáp trả bằng các biện pháp tài chính khác, tạo ra một vòng luẩn quẩn khó kiểm soát.
Đối với doanh nghiệp, việc theo dõi các thông báo chính thức và chuẩn bị kế hoạch dự phòng cho chuỗi cung ứng sẽ là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn đầy bất ổn này.