Gần 3.000 dự án bất động sản đang bị kẹt pháp lý, tổng vốn ước 2,4 triệu tỷ đồng, và nếu được giải quyết sẽ tạo ra một luồng cung mới khổng lồ cho thị trường năm 2026.

Thực trạng: Hơn 80% dự án gặp vướng pháp lý

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, qua rà soát toàn quốc có 2.991 dự án bất động sản gặp khó khăn, trong đó hơn 80% liên quan đến thủ tục đầu tư, quyền sử dụng đất, định giá và nghĩa vụ tài chính. Những dự án này đang “đóng băng” nguồn lực tài chính lên tới 2,4 triệu tỷ đồng.

Tiềm năng nguồn cung tài chính khổng lồ

Vốn 2,4 triệu tỷ đồng tương đương hơn 30% GDP năm 2025 của Việt Nam – một nguồn lực tài chính khổng lồ nếu được “khơi thông”. Khi các dự án này trở lại hoạt động, thị trường sẽ được bổ sung hàng trăm nghìn căn nhà ở, khu đô thị và dự án thương mại, giúp cân bằng cung‑cầu và giảm áp lực giá nhà ở.

Các bước tháo gỡ đang diễn ra

Đến nay, các cơ quan chức năng đã giải quyết thành công 926 dự án, còn lại được phân chia theo thẩm quyền:

• 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội – đang trong quá trình chuẩn bị nghị quyết tháo gỡ.
• 278 dự án do Chính phủ và các bộ, ngành chịu trách nhiệm – dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2026.
• 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương – các tỉnh, thành phố sẽ tự mình giải quyết dựa trên hướng dẫn Trung ương.

Đặc biệt, khoảng 80 dự án có hình thức hợp đồng BT (xây dựng‑chuyển giao) đang được Chính phủ soạn thảo nghị quyết riêng để nhanh chóng giải phóng nguồn lực.

Nhà ở xã hội và nhà thương mại: Nhiệm vụ trọng tâm

Nguyễn Văn Sinh cho biết, nhà ở xã hội đã đạt hơn 60% mục tiêu Đề án 1 triệu căn. Năm 2026 dự kiến bổ sung thêm 160.000 căn, tạo đà điều tiết thị trường và nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Hiện cả nước đang triển khai 1.114 dự án nhà ở, khu đô thị với khoảng 529.000 sản phẩm. Tuy nhiên, cơ cấu sản phẩm chưa cân đối và nguồn cung nhà ở giá phù hợp vẫn còn thiếu, gây áp lực lên giá bất động sản.

Ý kiến chuyên gia: Tác động lên thị trường

TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định năm 2025 thị trường đã ghi nhận “cú hích” khi hàng loạt dự án được tháo gỡ, nguồn cung mới đạt mức cao nhất từ 2020, thanh khoản cải thiện rõ rệt và giá bất động sản chững lại giữa năm.

Chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh, việc giảm thiểu thủ tục hành chính và áp dụng các cơ chế “đóng băng” dự án khi đạt đồng thuận chủ sở hữu sẽ mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện, đặc biệt ở miền Nam – khu vực có nhiều dự án lớn nhưng kéo dài vướng mắc.

Triển vọng 2026 và các rủi ro cần lưu ý

Nếu các vướng mắc pháp lý được giải quyết đồng bộ, thị trường bất động sản sẽ bước vào giai đoạn phục hồi bền vững, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và khuyến khích các mô hình đô thị mới như đô thị nén và TOD (Transit Oriented Development). Đồng thời, doanh nghiệp cần chuẩn bị cho môi trường quy định khắt khe hơn, nâng cao năng lực quản trị và thích ứng với chính sách tiền tệ linh hoạt.

Những dự án kém chất lượng, thiếu minh bạch sẽ dần bị loại bỏ, nhường chỗ cho các nhà phát triển có tiềm lực tài chính mạnh và tầm nhìn dài hạn, đẩy nhanh xu hướng phát triển các khu đô thị quy mô lớn, gắn với hạ tầng giao thông và bền vững.

Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về cách tháo gỡ dự án bất động sản và dự đoán xu hướng thị trường 2026!