Nội dung chính
Cơ hội đã rộng mở: Tín chỉ carbon đang trở thành tài sản xanh mang lại luồng vốn mới cho nền kinh tế xanh.
Thị trường tín chỉ carbon – Công cụ thúc đẩy giảm phát thải
Theo PGS.TS. Hoàng Văn Phụ, Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Kinh tế và Phát triển, thị trường tín chỉ carbon là “công cụ quyết định” giúp giảm phát thải CO₂ bằng nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”. Cơ chế này không chỉ phân bổ hiệu quả nguồn lực mà còn khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch, tạo ra một dòng tài chính xanh mới.
Khung pháp lý và lộ trình phát triển tại Việt Nam
Việt Nam đã xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc cho thị trường carbon:
- Luật Bảo vệ môi trường 2020 – lần đầu ghi nhận thị trường carbon nội địa.
- Nghị định 06/2022/NĐ-CP – quy định lộ trình và cơ chế vận hành.
- Quyết định 232/QĐ‑TTg (năm 2025) – phê duyệt Đề án phát triển thị trường carbon giai đoạn 2025‑2030.
Dự kiến sàn giao dịch tín chỉ carbon sẽ ra mắt vào năm 2028, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc tích hợp tài chính xanh vào hệ thống tài chính quốc gia.
Phân khúc người mua và tiềm năng thị trường
Bà Roxanne Tan (South Pole) chia thị trường tín chỉ carbon thành bốn phân khúc: NDC tuân thủ, bù trừ trong ETS nội địa, Corsia và thị trường tự nguyện. Các nhóm mua tiềm năng gồm:
- Định chế tài chính, quỹ đầu tư, ngân hàng.
- Các công ty thương mại.
- Nhà bán lẻ tín chỉ và môi giới.
- Tập đoàn, doanh nghiệp và cơ quan chính phủ.
Khảo sát cho thấy 13% các bên mua đang tích cực tìm kiếm tín chỉ carbon Việt Nam, 73% sẵn sàng xem xét nếu đáp ứng yêu cầu, và 33% có quan tâm cao đến tín chỉ carbon rừng – lĩnh vực ưu tiên với tiềm năng lớn.
Thách thức và giải pháp cho doanh nghiệp, địa phương
Ông Nguyễn Thành Công (Cục Biến đổi khí hậu) nhấn mạnh rằng nguồn nhân lực chuyên môn còn hạn chế, khiến nhiều địa phương gặp khó khăn trong việc nắm bắt thông tin và xu hướng toàn cầu. Bà Nguyễn Hồng Loan (GreenCIC) lưu ý rằng đầu tư vào công nghệ sạch đòi hỏi vốn lớn, thời gian dài và năng lực công nghệ cao.
Để khắc phục, bà Loan đề xuất các địa phương tập trung xây dựng năng lực dữ liệu, rà soát nguồn phát thải và tiềm năng giảm phát thải, đặc biệt ở lâm nghiệp, nông nghiệp, chất thải và năng lượng. Giai đoạn thí điểm nên được xem như thời gian học hỏi, xây dựng chiến lược dài hạn cho thị trường carbon chính thức.
Hướng đi thực tiễn cho các địa phương
Cục Biến đổi khí hậu khuyến nghị tăng cường phối hợp với cơ quan trung ương, tổ chức hội thảo, tuyên truyền để nâng cao năng lực cho cán bộ địa phương. Đồng thời, các địa phương có thể học hỏi mô hình trao đổi kết quả giảm phát thải ở Bắc Trung Bộ và dự án “Một triệu hecta lúa” – những ví dụ thực tiễn cho thấy sự hợp tác nhà nước‑tư nhân mang lại hiệu quả cao.
Tham gia sớm, chuẩn bị bài bản – Đó là lời kêu gọi dành cho cả doanh nghiệp và địa phương: nắm bắt cơ hội, xây dựng năng lực và chuẩn bị chiến lược dài hạn để trở thành một phần không thể thiếu của nền kinh tế xanh.
Bạn đã sẵn sàng khám phá tiềm năng của tín chỉ carbon cho doanh nghiệp mình chưa? Hãy chia sẻ ý kiến và theo dõi chúng tôi để nhận những cập nhật mới nhất về thị trường tài chính xanh.