Ghi chép và suy ngẫm: thói quen nhỏ giúp doanh nhân ra quyết định tốt hơn

Giữa hàng chục quyết định mỗi ngày, doanh nhân giỏi không phải người quyết định nhanh nhất mà là người học được nhiều nhất từ mỗi quyết định đã qua. Ghi chép và suy ngẫm là cách đơn giản để làm được điều đó.
Một doanh nhân trong một ngày phải đưa ra hàng chục quyết định: từ việc có nên nhận một khách hàng mới, có nên tăng giá sản phẩm, tới việc tuyển thêm nhân sự hay cắt giảm một khoản chi. Hầu hết những quyết định này được đưa ra nhanh chóng, dựa vào kinh nghiệm và cảm giác. Vấn đề là, nếu không ghi lại và suy ngẫm, kinh nghiệm ấy rất dễ trôi đi, và cùng một sai lầm có thể lặp lại nhiều lần mà người trong cuộc không nhận ra.
Ghi chép và suy ngẫm không phải là thói quen của những người rảnh rỗi. Ngược lại, đây là công cụ làm việc của nhiều nhà lãnh đạo hiệu quả nhất, bởi nó biến kinh nghiệm rời rạc thành bài học có hệ thống, và biến những quyết định cảm tính thành quyết định có căn cứ.
Ghi chép: biến suy nghĩ thành dữ liệu
Bộ não con người không được thiết kế để lưu giữ chính xác mọi chi tiết. Một cuộc họp quan trọng, một thỏa thuận miệng với đối tác, hay một ý tưởng lóe lên trong lúc lái xe đều có thể bị quên chỉ sau vài ngày. Việc ghi chép lại những điều quan trọng ngay khi chúng xảy ra sẽ tạo ra một kho dữ liệu cá nhân mà bạn có thể tra cứu bất cứ lúc nào.
Ghi chép trong công việc không cần cầu kỳ. Một cuốn sổ tay hay một ứng dụng ghi chú trên điện thoại đều có thể dùng được. Điều quan trọng là ghi lại những gì đáng ghi: quyết định đã đưa ra và lý do đằng sau nó, những cam kết với đối tác và khách hàng, những con số quan trọng và những ý tưởng cần xem xét thêm. Khi sự việc diễn biến khác dự kiến, chính những dòng ghi chép này sẽ giúp bạn biết mình đã sai ở đâu.
Suy ngẫm: biến dữ liệu thành bài học
Ghi chép mà không suy ngẫm thì chỉ là lưu trữ. Giá trị thực sự đến từ việc định kỳ nhìn lại những gì đã ghi và rút ra bài học. Nhiều doanh nhân dành một khoảng thời gian cố định mỗi tuần, thường là cuối tuần, để rà soát lại tuần vừa qua: quyết định nào đúng, quyết định nào sai, việc gì tốn nhiều thời gian mà ít giá trị, và tuần tới nên làm khác đi điều gì.
Quá trình suy ngẫm này không cần quá dài, chỉ cần trung thực. Điều khó nhất không phải là tìm ra bài học, mà là dám thừa nhận sai lầm của chính mình. Nhiều người có xu hướng đổ lỗi cho hoàn cảnh, thị trường hay người khác khi mọi việc không như ý. Nhưng chỉ khi nhìn thẳng vào phần trách nhiệm của mình, bạn mới có thể thay đổi được cách làm trong lần tới. Một câu hỏi đơn giản nhưng hiệu quả là: nếu gặp lại tình huống này, mình sẽ làm khác đi điều gì.
Xây dựng thói quen bền vững
Giống như mọi thói quen tốt khác, ghi chép và suy ngẫm chỉ phát huy tác dụng khi được duy trì đều đặn. Hãy bắt đầu với quy mô nhỏ: mỗi ngày ghi vài dòng về những việc quan trọng nhất, mỗi tuần dành 30 phút để nhìn lại. Đừng đặt mục tiêu ghi chép mọi thứ một cách hoàn hảo ngay từ đầu, vì điều đó chỉ khiến bạn nhanh chóng bỏ cuộc. Một cuốn sổ với vài dòng mỗi ngày, duy trì trong nhiều tháng, có giá trị hơn nhiều so với một hệ thống ghi chép phức tạp nhưng chỉ dùng được một tuần.
Thời điểm ghi chép cũng quan trọng. Ghi ngay sau cuộc họp, ngay sau khi đưa ra một quyết định lớn, hay ngay khi một ý tưởng xuất hiện sẽ chính xác hơn nhiều so với việc để dồn tới cuối ngày. Với suy ngẫm, hãy chọn thời điểm đầu óc thoải mái, không bị công việc chen ngang, để có thể suy nghĩ một cách sâu sắc thay vì chỉ lướt qua.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng mục đích của ghi chép và suy ngẫm không phải là tạo ra thêm việc, mà là làm cho những việc đã làm trở nên có giá trị hơn. Mỗi quyết định được ghi lại và suy ngẫm kỹ sẽ trở thành một bài học, và những bài học tích lũy theo thời gian sẽ tạo nên sự khác biệt giữa một doanh nhân chỉ có kinh nghiệm và một doanh nhân thực sự khôn ngoan.

